بهترین های روز
بهترین های روز

سرگرمی و دانستنی های فراوان به همراه کلیپ های روز و مطالب وبلاگهای فارسی با به روز رسانی خودکار


پایان نامه کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی مبانی فلسفی علامه طباطبائی درتفسیر المیزان

پایان نامه کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی مبانی فلسفی علامه طباطبائی درتفسیر المیزان


پایان نامه کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی مبانی فلسفی علامه طباطبائی درتفسیر المیزان این فایل در قالب ورد و قابل ویرایش در 155 صفحه می باشد. پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد ( M.A ) گرایش : فلسفه وحکمت اسلامی فهرست مطالب پيشگفتار....................................... 1 فصل اول: کلیات 1-1 جایگاه علم تفسیر در میان مسلمانان ......... 6 2-1 تعریف تفسیر ............................... 7 3-1 دلیل نیاز به تفسیر ........................ 8 4-1 پیدایش تفسیر .............................. 9 5-1 داناترین صحابه به معانی قرآن .............. 10 6-1 اهل بیت آگاه به معانی قرآن ................ 11 7-1 مفسران صحابی .............................. 13 8-1 عبدالله بن مسعود.............................. 14 9-1 اُبَيْ بن کعب ................................ 15 10- 1عبدالله بن عباس ............................. 15 11-1 ویژگی تفسیر صحابه ........................ 16 12-1 مکتب تفسیری مفسران آگاه .................. 17 13-1 شکل گیری مکاتب تفسیری .................... 18 14-1 تاویل گرایی فصل مشترک همه مکاتب تفسیری ... 20 15-1 مکاتب تفسیری.............................. 22 16-1 مکتب روایی محض ........................... 22 17-1 مکتب کلامی ................................ 24 18-1 مکتب عرفانی .............................. 25 19-1 معروف ترین تفاسیر عرفانی .................. 26 20-1 مکتب فلسفی................................ 27 21-1 تفسیر المیزان ............................ 30 22-1 روش تفسیری المیزان ....................... 32 23-1جنبه روایی المیزان ........................ 34 24-1 جنبه عقلی المیزان ........................ 37 25-1 جنبه فلسفی المیزان ....................... 38 فصل دوم: خداشناسی 1-2 خداشناسی .................................. 45 2-2 ضرورت بحث ................................. 46 3-2 برهان صدیقین .............................. 49 4-2 تحقیق ..................................... 52 5-2 صفات الهی ................................. 53 6-2 انقسام صفات ............................... 56 7-2 عینیت صفات با ذات ......................... 57 8-2 تحقیق...................................... 58 9-2 توحید...................................... 58 10-2 تحقیق..................................... 60 11-2 توحید در ربوبیت........................... 60 12-2 توحید در الوهیت........................... 61 13-2 تحقیق..................................... 63 14-2 علم الهی ................................. 63 15-2 چگونگی علم خدا به اعمال انسان ............ 68 16-2 تحقيق..................................... 68 17-2 قضا و قدر ................................ 69 18-2 نظرات مختلف در مورد قضا و قدر ............ 71 19-2 شبهه فخر رازی ............................ 74 20-2 تحقیق..................................... 76 21-2 عدل الهی ................................. 77 22-2 وجود شر در عالم .......................... 78 23-2 تحقیق .................................... 80 24-2 آیا فعل خداوند تابع مصلحت است؟ ........... 81 25-2 تحقيق..................................... 82 26-2 اثر صادر از خداوند واحد و مطلق است. ...... 82 27-2 تحقیق..................................... 84 28-2 تنها خدا در ذات خود استقلال دارد. ......... 84 فصل سوم: نبوت 1-3 نبوت ...................................... 87 2-3 تحقيق...................................... 87 3-3 تفاوت نبی و رسول .......................... 88 4-3 تحقيق...................................... 89 5-3 اثبات نبوت................................. 89 6-3 تقریر برهان اول ........................... 90 7-3 تحقیق ..................................... 90 8-3 تقریر برهان دوم ........................... 92 9-3 تحقیق ..................................... 93 10-3 بررسی یک شبهه و تقریر برهان سوم .......... 93 11-3 تحقیق .................................... 94 12-3 خصایص نبوت ............................... 95 13-3 وحی....................................... 95 14-3 راههای کسب معرفت ......................... 96 15-3 وحی در اصطلاح حکما......................... 97 16-3 انواع وحی ................................ 98 17-3 اعجاز..................................... 99 18-3 تحقیق .................................... 101 19-3 معجزه در قرآن ............................ 102 20-3 تحقیق .................................... 104 21-3 معجزه پیامبر اسلام ........................ 105 22-3 جهات اعجاز قرآن .......................... 106 23-3 تحقیق .................................... 107 24-3 معجزاتی دربارۀ قوم بنی اسرائیل ........... 107 25-3 تحقیق .................................... 109 26-3 عصمت انبیاء............................... 109 27-3 تحقيق..................................... 112 28-3 یک شبهه .................................. 112 29-3 تحقیق .................................... 113 فصل چهارم: معاد 1-4 معاد ...................................... 115 2-4 چگونگی معاد ............................... 116 3-4 تحقیق...................................... 117 4-4 اثبات ضرورت معاد .......................... 118 5-4 برهان عدالت ............................... 118 6-4 تحقیق ..................................... 119 7-4 برهان رحمت ................................ 121 8-4 تحقیق...................................... 122 9-4 برهان غایت................................. 122 10-4 تجسم اعمال................................ 123 11-4 تحقیق..................................... 127 12-4 خلود در عذاب.............................. 127 13-4 دیدگاه علماء.............................. 129 14-4 ديدگاه محدثان............................. 129 15-4 ديدگاه متکلمان............................ 129 16-4 اشکالات خلود............................... 132 17-4 تحقیق .................................... 135 18-4 شفاعت .................................... 135 19-4 مفهوم شفاعت .............................. 136 20-4 اشکالات شفاعت ............................. 136 21-4 پاسخ به اشکالات ........................... 140 22-4 شفاعت کنندگان ............................ 141 23-4 شفاعت به چه چيزهايي تعلق مي گيرد؟.......... 142 24-4 شرایط شفاعت کنندگان ...................... 142 25-4 چه موقع شفاعت گناهان را از بین می برد. ... 142 26-4 شفاعت شامل چه کسانی می شود. ............... 143 27-4 تحقیق .................................... 143 فهرست منابع.................................... 145 پيشگفتار فرزانگاني که در زندگی، مشعلی از دانش فرا راه انسان ها افروخته اند، حق عظیمی بر بشریت و حق سپاس و ستایش و قدردانی بر ما دارند. اگر بتوانیم قدرشناس و حق گزار آنان باشیم، گام کوچکی در راه ادای تکلیف انسانی و اسلامی برداشته ایم و با جاودانه ساختن نام و یاد آنان خدمتی به فرهنگ و دانش بشری و احترامی به قله های رفیع ایمان و معنویت کرده ایم. تکریم و بزرگ داشت عالمان و به جاودانگی سپردن سیره و فکر و روش آنان راه های گوناگون دارد، از بهترین آن ها بیان و بررسی روش های علمی آنان است. فیلسوف و مفسر کبیر مرحوم علامه طباطبایی از چهره های برجسته ای بود که روزگار مانند او را کمتر آورده است. او در تفسیر و فلسفه و مباحث اجتماعی درخشید و آثار گران بهایی از خود به جا گذاشت که حاکی از تفکر عمیق و نورانی و برهان قاطع اوست، علمای بزرگی را تربیت کرد که در طلیعه آن ها شهید آیت الله مطهری، شهید آیت الله بهشتی و علمای دیگر قرار دارند که مشعل علم و دانش را روشن نگه داشتند. استاد شهید مرتضی مطهری در توصیف شخصیت علامه طباطبایی می فرماید، او مردی است که صد سال دیگر تازه باید بنشینند و افکار او را تجزیه و تحلیل کنند و به ارزش او پی ببرند. آنچه در علامه طباطبایی وجود داشت، جامعیت او در علم، معرفت، ایمان و عمل صالح او بود. علم عمیق برهانی و معرفت دقیق شهودی و عرفانی و نيز اخلاق و شایستگی های کرداری و رفتاری او را مستعد و آماده ساخته بود تا از نور قرآنی الهام گیرد و چنین شگفتي اي از علم و کمالات را ایجاد کند. مجموعۀ صفات یاد شده که سیرۀ علمی و عملی آن نادرۀ دوران را تشکیل و شخصیت حقیقی و ارکان وجودی او را شکل می دهد از او تندیس فرزانگی و مجسمۀ علم و اخلاق ساخت. تراوشات بیانی و نوشتاری علامه طباطبایی نشان دهنده دریای وجودی وي است. او شخصیت جامعی بود که ظرف فلسفه و عرفان و تفسیر را از مظروف دینی پر ساخت و با بال عقل و نقل منتشر کرد. کتب فلسفی علامه بدایة الحکمه و نهایة الحکمه، ستون های استوار مباحث فلسفی است که برای تدریس در حوزه های علمیه به قلم تحریر درآمده است. همچین رسائل و کتب دیگر ایشان هر یک نشان دهنده توجه بي حد این متفکر و اندیشمند ممتاز به مسائل مهم جهان اسلام و علی الخصوص تشیع بوده است، اما شهرت عمده او بیشتر در زمینه تفسیر و فلسفه است. درخشان ترین اثر مرحوم علامه تفسیر کبیر المیزان و نام عزیز او با تفسیر جاودانه اش المیزان قرین گشته است. و بسیاری علامه طباطبایی را با عنوان صاحب المیزان می شناسند. تفسیر ارزشمند المیزان به حق بر تارک تفاسیر شیعه می درخشد. شخصیت ممتاز علمی نویسنده و پاره ای ویژگی هاي منحصر به فرد اثر، اعتباری خاص به این تفسیر بخشیده است. سه ویژگی این اثر شریف قابل توجه است: نخست، اسلوب تفسیری آن است. المیزان با روش تفسیر قرآن به قرآن، بر آن است که آیات قرآنی را در ارتباط با هم بنگرد و تیرگی ها و ابهامات فهم هر آیه را به مدد وضوح آیات دیگر برطرف کند. خصوصیت دوم، اشتمال بر مباحث مستقل روایی است. علامه به ذکر روایات مربوط به هر آیه اکتفا نمي کند، بلکه روایت را با روایت در می آمیزد و میزان ارتباط مضمون آن ها را با ظاهر آیات بررسی مي کند و صحت و سقم آن را از هم باز می شناسد. افزون بر این، در موارد فراوانی با بیانی لطیف و دقیق میان مضامین به ظاهر مختلف آن ها الفت و وفاق ایجاد می کند. ویژگی سوم المیزان آن است که تنها به برکشیدن نقاب از چهرۀ معانی آیات اکتفا نمي کند و در کنار برطرف کردني ابهامات و معضلات تفسیری و ایضاح معانی آیات قرآنی به پاسخگویی مسائل اعتقادی و فقهی و فلسفی و اجتماعی همت مي گمارد. مرحوم علامه در المیزان چه در ضمن بررسی آیات و چه در قالب مباحث مستقل فلسفی به تحلیل عقلانی و برهانی آیات و پاسخگویی به نیازهای فکری جامعه پرداخته است. در این مقاله درصدد بررسی تلاش حضرت علامه هستیم. شاید در برخورد ابتدایی با المیزان و مجموعه ای از مباحث فلسفی آن که به مناسبت های مختلف و تحت عناوین متعدد در ذیل برخی آیات شریفه قرآن مطرح شده است، به ذهن متبادر شود که علامه آیات شریفه را به تاویل برده و از آن ها تفسیری فلسفی ارائه کرده است، اما این که این قضاوت تا چه اندازه مطابق با واقع است، از سوالاتی است که این مجموعه تحقیقی مي خواهد به آن پاسخ دهد. روش تفسیری علامه طباطبایی آنچنان که خود ایشان فرموده اند، تفسیر قرآن به قرآن است که شیوۀ ائمه طاهرین علیه السلام است. علامه روش های تفسیری مختلف را شايسته نمي داند چرا که نتیجه بحث های علمی، فلسفی و غیر از آن را از خارج مي گيرندو بر مضمون آیات تحمیل می کنند و لذا سر از تطبیق بیرون می آورد. در این شیوۀ بحث بسیاری از حقایق قرآن که خود هدی للعالمین است (تبیان کل شی) باید از جای دیگری روشنی بگیرد. و وسیله هدایتی از خارج بخواهد. از نظر علامه، مورد پسند قرآن نیست که یک مسئله را به طور مستقل طرح کنيم، مورد بحث علمی یا فلسفی قرار دهیم، نتیجه آن را به منزله یک حقیقت مسلم بپذیريم و آیات را بر آن حمل کنیم. آوردن بحث های جداگانه در جای مناسب و به طور مستقل شیوه ای است که بر زیبایی و اتقان تفسیر ایشان افزوده است و شائبه تحمیل و تطبیق در آن نیست. این واقعیت نیز غیر قابل انکار است که انسانی که عمری را در مباحث عقلی و نظری سپری کرده و ذهن و نظام فکری او به مثابه یک ذهن فلسفی شکل گرفته است، به طور طبیعی در اظهار نظر و تفسیر متن دینی نیز ذهن فلسفی او بی تاثیر نخواهد بود، به ویژه این که علامه خود یک فیلسوف صاحب نظر و از پیروان حکمت متعالیه است. فیلسوف به دنبال برهان است و مشارکت حد و برهان، مقتضی کشف حقیقت شی و شناخت ذات آن است. بنابراين، در فلسفه تقریر و تفصیل حقیقت شی و بیان کیفیت و مختصات آن مقدم بر اثبات گرایی است فیلسوف به صورتي روشمند و عقلاني به دنبال کشف و درک کنه و ماهيات اشياء است. فیلسوف برای توضیح مطالب، روش ارائه برهان را انتخاب مي کند که به اعتقاد نگارنده وجه تمایز فلسفه از علوم دیگر است. نگارنده با این دید به بررسی تفسیر المیزان مي پردازد و به جمع آوری موضوعی سه مبحث دینی خداشناسی، نبوت و معاد از تفسیر المیزان اقدام مي کند. علامه مباحث فلسفی دیگری نیز در المیزان آورده اند که به دلیل گسترده شدن بحث به این سه موضوع بسنده شد. مشکلات بحث موضوعی و فلسفی در المیزان، گستردگی تفسیر و پراکندگی بحث ها در لابلای تفسیر آیات مختلف و همچنین پرهیز علامه از آوردن فلسفه به شکل بارز در تفسیر خود است. با این حال سعی کرده ام ضمن تحلیل بحث های فلسفی مربوط به هر موضوع که به صورت جداگانه در المیزان آمده است، نظرات علامه را در تفسیر آیات نیز بيابم و موضوعات مورد بحث را در حد توان وسع ناچیز خودبه صورت کامل ارائه کنم. در مورد بعضی از موضوعات نیز علامه به طور جداگانه به بحث فلسفی نپرداخته بودند که با گردآوری تفاسیر مربوطه ومشخص کردن مباحثی که در آن ها حضرت استاد با ارائه برهان به توضیح آیات پرداخته اند، نظرات فلسفی ایشان را مشخص کردم. در پایان هر قسمت نیز تلاش شده است، مبانی فلسفی علامه را در آن موضوع تبیین و گاه بعضی نظرات ایشان را نقد کنم. -1 جایگاه علم تفسیر در میان مسلمانان قرآن به منزله اصیل ترین منبع معارف ناب اسلامی و حقایق قدسی که ره آورد 23 سال ارتباط آسمانی ترین انسان با حقیقت مقدس ربوبی است. مهم ترین و قدیمی ترین کتاب مسلمان ها و بر مبنای تحقیق محققین اسلامی و اعتراف مستشرقین غربی، تنها کتابی است که بیشترین تالیف و تحقیق درباره آن نگاشته شده است. کتب تفسیری عظیم ترین و با ارزش ترین بخش این مجموعۀ نفیس دینی و اسلامی به شمار می رود و علم تفسیر یکی از شریف ترین شاخه های علوم اسلامی محسوب مي شود که رسالت تبیین و توضیح کلام الهی و کشف و فاش ساختن اسرار وحی را در حد توان بشری بر عهده دارد. بررسی تاریخی آثار بر جای مانده از علما و دانشمندان اسلامی اعم از شیعه و سنی نشان می دهد که علم تفسیر از همان سده های نخست ظهور اسلام و نزول آیات الهی از علوم مورد اهتمام مسلمانان بوده است رافعی - از دانشمندان بزرگ اهل سنت- ادعا می کند از ابتداي تاريخ در همۀ تاریخ عالم کتابی نبوده است که به اندازه قرآن بر آن شرح و تفسیر نگاشته یا درباره اش تالیف و تصنیف شده باشد. (مصطفی صادق رافعی، اعجازالقرآن، چاپ دوم بنیاد قرآن ص 107) هم او در کتاب اعجاز القرآن می نویسد صاحب کشف الظنون تفاسیر زیادی برای قرآن نقل و نام آن ها را برده است که بالغ بر سیصد و کسری است. چنانچه می گوید تمام تفاسیر را احصاء نکرده و هر کدام از این تفاسیر در مجلدات زیادی آمده است که بعضی تا صد یا متجاوز از آن بوده و در بعضی از کتب تراجم است که ابوبکر ادفوی که به سال 387 وفات کرده و در علم قرائت و ادبیات و بسیاری از علوم دیگر پيشوا و منفرد بوده است، کتابی در صد مجلد در تفسیر قرآن به نام الاستغناء تالیف کرده است که از نظر ارنست رینان در یکی از کتابخانه های اندلس که سوخته است تفسیری در سیصد جلد وجود داشته است (همان). استاد محمد تقی شریعتی در تفسیر نوین خویش مي آورد شعرانی در کتاب المنن تفسیری را در یک هزار جلد نام برده است. (شریعتی، تفسیر نوین مقدمه ص 61) در اين زمينه مي توان از تفاسيري نام برد که جسته و گریخته از نبی مکرم اسلام (ص) به منزله مفسر حقیقی قرآن و پس از آن وجود مقدس، از امامان معصوم شیعه به منزله حجج الهی و امناء رسول به دست ما رسیده است. 2-1 تعریف تفسیر معنی لغوی تفسیر از واژه فَسَرَ به معنای روشن کردن و آشکار ساختن، مشخص است. راغب اصفهانی می گوید: فَسر و سَفر همان گونه که از نظر لفظی قریب هم اند، از لحاظ معنایی نیز به یکدیگر نزدیکند؛ با این تفاوت که فَسر برای اظهار معنای معقول و مفاهیم غیر محسوس و سَفر برای نمودار ساختن اشیای خارجی و محسوس به منظور دیدن است، مثلاً می گوید اَسفَرَ الصبح: سپیده صبح پدیدار گشت (راغب اصفهانی، مقدمه تفسیر ص 47 ) تفسیر در اصطلاح مفسران عبارت است از زدودن ابهام از لفظ مشکل و دشوار که در انتقال معنای مورد نظر، نارسا و دچار اشکال است. مادۀ فَسَرَ را به باب تفعیل برده اند تا بیان کننده مبالغه در دستیابی به معنا باشد. همان گونه که مادۀ کشف را به همین منظور به باب افتعال می برند و کَشَفَ و اکتشف هر دو به یک معناست، جز این که دومی برای افاده مبالغه در کشف به کار برده می شود، زیرا قانوني کلی داریم که زیاده المبانی تدل علی زیاده المعانی یعنی هر چه تعداد حروف یک کلمه بیشتر باشد به همان نسبت معانی بیشتری را افاده خواهد کرد. از این رو تفسیر تنها کنار زدن نقاب از چهرۀ لفظ مشکل و نارسا نیست، بلکه عبارت است از زدودن ابهام موجود در دلالت کلام. بنابراین، تفسیر هنگامي رخ مي دهد که گونه ای ابهام در لفظ وجود دارد که موجب ابهام در معنا و دلالت کلام می شود و برای زدودن ابهام و نارسایی، کوشش فراوانی می طلبد. اين نکته مرز بین تفسیر و ترجمه است؛ ترجمه در جایی است که معنای لغوی لفظ را نمی دانیم که با مراجعه به فرهنگ ها مشکل حل می شود و تلاش و زحمت چندانی هم لازم ندارد. بر خلاف تفسیر که در آن در عین روشنی معنای لغت، هم چنان هاله ای از ابهام بر چهرۀ آن نشسته است. 3-1دلیل نیاز به تفسیر با آن که می دانیم خدای سبحان قرآن را به گونه ای نازل کرد که نور1، هدایت2، برای مردم بصیرت3 و بیان کننده همه چیز4 است، چرا به تفسیر قران نیاز داریم؟ اساساً قرآن براي آن نازل شد كه تا خود بهترين تفسير براي خويش باشد5. با وجود اين آيا نيازي به تفسير احساس مي شود؟ پاسخ اين سئوال مثبت است. خداوند قرآن را طوري نازل كرده است كه خود به خود و ذاتاً بياني روشن6 براي تمامي انسان ها و تفصيل و تبييني براي همه چيز است گاهي ابهامي پيش مي آيد كه امري عارضي و خارج از ذات قرآن و بعضاً ناشي از خصوصيت سبك بياني آن است، قرآن براي عرضه قوانين كلي و اوليه نازل شده است، از اين رو به اختصار سخن گفته است (كه اين خود موجب ابهام مي شود) و تفصيل جزئيات مطالب را به بيان پيامبر اكرم (ص) واگذار مي کند. از سوي ديگر، قرآن كريم مشتمل بر معاني دقيق و مفاهيم ظريف و تعاليم و حكمت هاي والا دربارة حقيقت خلقت و اسرار هستي است كه تودة مردم در عصر رسالت از درك آن ناتوان بودند و پيامبر (ص) و پس از آن حضرت، ائمه و صحابه بايد به تبيين و شرح جزئيات آن مي پرداختند. 4-1پيدايش تفسير قرآن كريم يگانه منبع سرشار معارف عالية اسلام و مباني احكام شريعت است و هر كه بخواهد بر تعليم حكيمانة اسلام دست يابد، بايد ريشه آن را در قرآن رديابي كند. مسلمانان درصدر اسلام خواسته هاي خود را در قرآن جستجو و پاسخ خود رابه روشني دريافت مي کردند، زيرا قرآن به زبان آنان نازل شده بود و با روش ها و شيوه هاي كلامي خودشان با آنان گفتگو مي کرد. از اين جهت بر آنان سهل و آسان بود تا مطالب خود را بدون دشواري از قرآن دريافت دارند و گاه اگر با ابهامي در بيان قرآني روبرو مي شدند، حل مشكل نيز برايشان آسان بود و با مراجعة مستقيم به پيامبر اكرم (ص) هرگونه ابهام يا اشكالي را برطرف مي کردند. علاوه بر اين پيامبر به طور مداوم قرآن را آيه به آيه بر صحابه تلاوت و مواضع ابهام آن را نيز برطرف مي کردند و راه استنباط و بهره ور شدن از مفاهيم عاليه قرآن را به آنان مي آموختند. ابو عبدالرحمان سلمي ndash; دست پروردة عبدالله بن مسعود ndash; مي گويد اساتيد قرائت ما (صحابه كبار) چنين گزارش دادند كه از پيامبر درخواست مي كردند تا قرآن را برايشان تلاوت فرمايد و هرگاه ده آيه را مي آموختند، از آن ها نمي گذشتند مگر آن كه نحوة عمل آن ها را نيز از وي مي آموختند . ازا ين رو تلاوت قرآن را همزمان باتفسير و نحوة عمل به آن مي آموختند. (طبري، جامع البيان، ج 1، ص 27) با اين حال جاي شگفتي است كه تفاسير ماثور از پيامبر اندك باشد، ولي اين تعجب بي مورد است، زيرا در آن زمان ابزار فهم قرآن فراوان و تمامي آيات مربوط به احكام، تفسير مبهمات و تفصيل مجملات قرآن بوده و موارد سوال و جواب دربارة تفسير قرآن كه با نص صريح به ما رسيده است، اندك است، زيرا نياز به بيشتر از آن احساس نمي شده است، ولي همين تفاسير اندك نبوي، در واقع زياد بوده است، ولي كمتر نقل شده است. بنابراين، آنچه اندك است، نقل تفسير است نه اصل و مصدر اصيل آن. 5-1داناترين صحابه به معاني قرآن ذهبي مي گويد علي اقيانوسي از دانش و شخصيتي توانمند در مقام استدلال بود، داراي ذوق سرشار در مقام استنباط بود و بهرة بالايي در فصاحت خطابه و شعر و عقلي رشيد و بصيرتي نافذ داشت. در موارد فراوان، صحابه براي فهم مبهمات امور و روشن شدن مشكلات بدو پناه مي بردند . (بلاذري، انساب الاشراف، ص 100 شماره 29). حاكم نيشابوري از پيامبر (ص) نقل مي كند كه فرمود قرآن با علي و علي با قرآن است و اين دو، تا هنگام رستاخيز و حضور نزد من از يكديگر جدايي ناپذيرند . (المستدرك، حاكم، ج 3، ص 127-124) امير مومنان مي فرمايد دربارة كتاب خدا از من بپرسيد، زيرا آيه اي وجود ندارد، مگر اين كه من مي دانم در شب نازل شده يا در روز و در دشت فرو فرستاده شده يا در كوهسار . به وي گفتند: چرا تو از ديگر ياران پيامبر بيشتر حديث مي داني؟ فرمود: زيرا هرگاه از او مي پرسيدم مرا آگاه مي ساخت و اگر سكوت مي كردم خود با من آغاز سخن مي كرد (بلاذري، انساب الاشراف، ص 99). در كتاب كافي از آن حضرت نقل شده است: آيه اي از قرآن بر پيامبر نازل نشده مگر اين كه قرائت آن را به من آموخته است و ايشان املا فرموده اند و من به خط خود نوشته ام، تاويل و تفسير آيه ها، ناسخ و منسوخ، محكم و متشابه و خاص و عام آن ها را به من آموخته است... (كليني، اصول كافي، ج 1، ص 64) از آن حضرت کتابي به منزله تفسير ذکر نشده است، ولي اين مطلب مورد اتفاق است كه آن حضرت مصحفي داشته اند (كليني، اصول كافي، ج 2، ص 604). برخي روايات دلالت دارد كه مصحف وي مشتمل بر تنزل و تاويل قرآن بوده است و جمعي از دانشمندان نيز يكي از فرق هاي مصحف آن حضرت را با قرآن موجود مكتوب بودن تفسير و تاويل آيات در آن مصحف دانسته اند. روشن است همة آنچه حضرت علي (ع) در تفسير و تاويل قرآن كريم بيان فرموده اند به ما نرسيده است، زيرا همان موانعي كه براي رسيدن همة تفسير رسول خدا (ص) به ما وجود داشته است، براي رسيدن تفسير حضرت علي (ع) نيز وجود داشته است. 6-1 اهل بيت آگاه به همة معاني قرآن واژه اهل در لغت به شايسته، سزاوار ومستوجب معني شده است، و در عرف نيز همين معني را دارد. كلمه اهل بيت را جمعي به ساكنان خانه معني كرده اند. راغب نيز از كاربرد مجازي اهل بيت در مورد كساني سخن گفته است كه با فرد پيوند نسبي دارند (راغب اصفهاني، معجم مفردات الفاظ قرآن، ص 25) در عرف هم اهل بيت شخصي خانوادة فرد محسوب مي شوند كه همان زن و فرزندان اوست و گاهي به معناي خاندان و خويشاوندان او نيز به كار مي رود. در مورد پيامبر (ص) چون بيت آن حضرت محل نزول وحي و بيت نبوت نيز بوده است كلمه اهل بيت دوكاربرد دارد گاهي از آن، محل سكونت آن حضرت اراده مي شود - ويژگي محل نزول وحي بودن آن لحاظ نمي شود- و به معناي خانواده حضرت است و اين كه بعضي اهل بيت پيامبر (ص) را همسران و دختران و داماد او علي (ع) دانسته اند (المحكم و المحيط الاعظم، ج 4، ص 256) طبق اين كاربرد است. گاهي نيز اهل بيت پيامبر (ص) با لحاظ ويژگي محل نزول وحي و خانة نبوت بودن بيت آن حضرت به كار مي رود. دراين صورت منظور افرادي است كه از نظر علمي و عملي و صفات انساني شايستة بيت آن حضرت باشند. شاهد اين كاربرد روايات فراواني است كه خبر مي دهد نبي اكرم (ص) بارها علي و فاطمه و حسن و حسين صلوات الله عليهم را فراخواندند، پوششي بر آن ها افكندند و فرمودند: اينان اهل بيت من اند (سنن ترمذي، ج 5، ص 656) در مواردي برخي از همسران آن حضرت (در مورد ام سلمه) كه حاضر بوده اند گفته اند: اي رسول خدا ما از اهل بيت تو نيستم؟ حضرت با تعابير مختلف پاسخ منفي داده است (مسند احمد، ط جديد، ج 10، ص 228 حديث 2680). روشن است كه حضرت در مقام معرفي افراد اهل بيت خود در كاربرد دوم است، يعني مي خواست افرادي را از خويشان خود به امت بشناساند را كه از نظر علمي و عملي شايسته بيت نبوت اند. همچنين نبي اكرم (ص) در حديث ثقلين اهل بيت را هم سنگ قرآن قرار و عنوان ثقلين را به آن ها مي دهد كه بر عظمت و ارج فوق العاده آن ها دلالت دارد که در مورد قرآن و آنان به كار برده شده و تمسك به قرآن و آنان را شرط گمراه نشدن دانسته و از پيوستگي دايم آنان با قرآن خبر داده است. روشن است كه اهل بيت در اين حديث معناي دوم را دارد. بديهي است شناخت دقيق چنين افرادي جز از طريق معرفي خود نبي اكرم (ص) شدني نيست. از اين رو در برخي روايات آمده است، وقتي رسول خدا (ص) حديث ثقلين را ذكر فرمودند، جابربن عبدالله انصاري پرسيد: اي رسول خدا، عترت شما چه كساني هستند؟ فرمود: علي و حسن و حسين و اماماني كه از فرزندان حسين اند، تا روز قيامت (صدوق، معاني الاخبار، ص 91) از برخي روايات معلوم مي شود كه بعد از پيامبر اكرم (ص)، مفسران آگاه به همه معاني و معارف قرآن منحصر به امير مومنان و يازده امام پس از ايشان است، مانند روايتي كه كليني در كافي آورده است. از امام باقر (ع) مي فرمايد: هيچ كس غير از اوصياء نمي تواند ادعا كند كه همة قرآن، ظاهر و باطن آن در نزد اوست (كليني، اصول كافي، ج 1، حديث 2، ص 286) ترديدي نيست كه غير از رسول خدا (ص) و امير مومنان (ع)، يازده امام بعد از ايشان نيز به همة معارف قرآن آگاه بوده و توان تفسير همة معاني آيات كريمه را داشته و هر سوال تفسيري را پاسخ گو بوده اند. در هيچ خبري يا روايتي ديده نشده است كه معناي آيه اي از قرآن را از آنان بپرسند و آنان از پاسخگويي ناتوان مانده باشد. اين مطلب با توجه به ادله علم امام، قطعي و ترديد ناپذير است . (كليني، اصول كافي، ج 1، ص 284، كتاب الحجه ) برخي از روايت ها دلالت دارد كه همة تنزل و تاويل قرآن و علوم و معارفي كه حضرت علي (ع) از رسول خدا (ص) دريافت كرده اند، به يازده امام بعد از ايشان يكي پس از ديگري، منتقل شده و همة آن علوم در اختيار آنان قرار گرفته است. اين كه هر امامي، همة قرآن را براي مردم عصر خود تفسير كرده باشد، به اين بستگي دارد كه مردم عصرشان آنان را شناخته باشند، زيرا وقتي به موقعيت علمي آنان آگاه نباشند و آنان را در حد افراد معمولي بدانند، طبيعي است كه براي فهم قرآن و تفسير آن به نزدشان نمي آيند. همين طور، اين امر به علاقه، استعداد و صلاحيت مردم آن عصر منوط است. هر يك از امامان زندگاني خود به اندازه اي كه زمينه فراهم بوده است، براي افراد علاقه مند، در حدي كه استعداد و شايستگي داشته اند، آيات را تفسير و معارف واقعي قرآن را تبيين مي كرده اند. همان گونه كه از رسول خدا (ص) و امير مومنان علي (ع) كتابي در تفسير به ما نرسيده و بهرة ما از تفسير آنان منحصر به رواياتي است كه در كتب روايي و تفسيري به طور پراكنده نقل يا در كتب روايي جمع آوري شده است، از يازده امام پس از ايشان هم كتاب تفسيري در دست نيست و جز مصحف امير المومنين (ع) تفسير مكتوبي براي آنان ذكر نشده است. البته كتابي در تفسير منسوب به امام حسن عسگري (ع) هست كه چاپ شده و موجود است. ابن نديم نيز كتابي را با عنوان كتاب الباقر (ع) در شمار كتاب هاي تفسيري ذكر كرده است كه دربارة اين دو كتاب بحث و اختلاف وجود دارد. 7-1 مفسران صحابي سيوطي مي گويد: ده نفر از صحابه به تفسير مشهورند، ولي دليل و شاهدي را بر مفسر بودن آنان ذكر نمي کند. تنها دربارة چهار نفر از آنان علي (ع)، ابن عباس، ابن مسعود، و ابي بن كعب توضيح مي دهد و رواياتي را در بيان علم آنان به معاني قرآن و مفسر بودن آنان نقل مي کند (سيوطي، الاتقان في علوم القرآن، ج 2، ص 1227-1233).
تاریخ باز نشر :
زمان : 10 ماه پیش

بازنشر شده توسط : - bestofday
لینک ثابت مطلب :
امتیاز 4.0     1 تا 5
تعداد بازدید : 7

علوم انسانی » فلسفه و منطق
برچسب ها : #

#


دانلود نمونه سوالات Backpack2 نمونه سوالات backpack 2 رایگان آموزش ساخت کیسه بوکس ایستاده آموزش ساخت کیسه بوکس ایستاده آموزش ساخت کیسه بوکس ایستاده آموزش ساخت کیسه بوکس ایستاده چگونه.میتوانیم باعث نوآوری کشورمان شویم چگونه.میتوانیم باعث نوآوری کشورمان شویم دانلود راهنمای سلوک حق شناس یک روز نامه دیواری درباره ی مهانی علایم رانندگی به عربی فارسی و انگلیسی تهیه کنید دانلود رایگان ریبوت sclu31 آهنگ بی کلام ثانیه ها از امین بانی دانلودکتاب ٧٠٧فرامرزی دانلود آهنگ بی کلام تو بارون که رفتی اهداف و کاربردiso27001 دانلود پاورپوینت ابوعلی سینا دانلود پاورپوینت ابوریحان بیرونی طرح همیار معلم در مدارس دانلود آهنگ بی کلام تو بارون که رفتی دانلود آهنگ بی کلام ثانیه ها از امین بانی دانلود آهنگ بی کلام ثانیه ها از امین بانی اهنگ بی کلام ثانیه ها اهنگ بی کلام ثانیه ها نمیاندگی سامسونگ لایه باز دانلود البوم خالک طلا علی تاجمیری عکس ترام که داردمسخره درس پنجم (رهبری در عصر غیبت)-پیام آسمان نهم پاورپوینت اموزش الگوریتم فاخته نمونه سوال connect 4 نمونه سوالات کانکت 4 دانلود فایل صوتی کانون زبان ایران race دانلود فایل صوتی کانون زبان ایران سطح race کاربرد عدد صحیح در روزمره دانلود آهنگ بی کلام ثانیه ها از امین بانی آهنگ بی کلام ثانیه ها امین بانی پاورپوینت درس خورشید پنهان دینی نهم آهنگ پایانی فیلم پنجاه کیلو آلبالو دانلود بازی commandos strike force دوبله فارسی دانلود بازی commandos strike force دوبله فارسی دانلود کتاب .قصه هایی برای از بین بردن غصه ها.مسعود لعلی دانلود کتاب .قصه هایی برای از بین بردن غصه ها.مسعود لعلی دانلود رایگان حل مسائل صنعتی 1 عثمانی باکتری پروتئوس دانلود فیلمنامه درباره الی pdf آزمایش کانیزارو جلددوم رمان ازخیانت تاعشق دانلود رایگان حل المسائل حسابداری صنعتی 1 عثمانی نظریات قطب رشد ppt دانلود کتاب آموزش رانندگی(ویژه متقاضیان گواهینامه پایه سوم) دانلود رایگان کتاب مبانی مدیریت استراتژیک هانگر و ویلن دانلود بازی تفنگی برای کامپیوتر دانلود موزیک ویدیو عمرو دیاب el leila دانلود موزیک ویدیو عمرو دیاب el leila دانلود رایگان کتاب مقدمه ای بر یادگیری ترجمه دکتر سیف دانلود رایگان کتاب مقدمه ای بر یادگیری دکتر سیف فرشاد آزادی گل نازم فرشاد آزادی گل نازم فرشاد آزادی گل نازم فرشاد آزادی گل نازم گزارشکار نزول نقطه انجماد با استفاده از پتانسیل اسمزی با بحثو نتیجه دانلود آهنگ بی کلام ثانیه ها از امین بانی عیب یابی محافظ برق