رابطه جامعه و معرفت از ديدگاه نهج البلاغه رابطه جامعه و معرفت از ديدگاه نهج البلاغه 26 صفحه مقدمه آثار قلمى و بيانى نخبهrlm;گان و فرهيختهrlm;گان هميشه مورد توجه پژوهشگران و محققان بوده است؛ از اين رو تلاشگران عرصه تحقيق در پى كنكاش و جستجو در آثار شفاهى، كتبى و حتى رفتارى آنان بوده و هستند. از جمله اين آثار، سخنان گوهربار بجاى مانده از امام بيان و انديشه، يعنى أمير مؤمنان على بن أبى طالب عليهrlm;السلام مى باشد. به دليل همين اهتمام عالمان، تاكنون با نگاهrlm;هاى متفاوت ادبى، فقهى، كلامى، عرفانى، تربيتى، فلسفى، سياسى و...مورد تحليل و بهرهrlm;ورى علمى قرار گرفته است. و در اين جستار كوتاه تلاش شده است تا يكى از آثار برجسته آن حضرت از نگاه اجتماعى مورد مطالعه قرار گيرد، بنابراين، از بين آثار به جاى مانده از آن امام همام، كتاب شريف نهج البلاغة را برگزيدهrlm;ايم و از ميان حوزهrlm;هاى علوم اجتماعى، حوزه جامعهrlm;شناسى معرفت را انتخاب نموده و در پى درك و فهم رابطه عين و ذهن، و رابطه واقعيات خارجى اجتماعى و غيراجتماعى با ذهن، انديشه و معرفت، مى باشيم؛ اين كه آيا خارج بر معرفت تأثير دارد؟ آيا ذهن و معرفت بر خارج تأثير دارد؟ آيا تأثير دو سويه است؟ آيا تأثير از نوع علّى است يا از نوع اعدادى و اقتضايى مى باشد؟ سطح تأثير كدام است، آيا فرد است يا كل افراد جامعه متأثر مى شوند؟ و پرسشهايى از اين دست.